Mali predmet poznat kao figurica Adoranta, otkriven 1979. godine u jednoj špilji u Njemačkoj, nosi nizove zareza i tačaka koji su privukli pažnju naučnika gotovo četiri decenije kasnije. Artefakt potiče iz perioda prije oko 40.000 godina i povezuje se s najranijim modernim ljudima u Evropi.
Riječ je o figurici izrađenoj od mamutove kljove, visokoj svega 38 milimetara, koja prikazuje hibridno biće – pola čovjeka, pola lava. Ipak, ono što je posebno zaintrigiralo istraživače nisu samo njene umjetničke karakteristike, već sistem znakova urezanih na njenoj površini.
Nisu pismo, ali pokazuju slične obrasce
Nova analiza pokazala je da oznake – zarezi, tačke, linije, križevi i zvjezdoliki oblici – ne predstavljaju rani oblik pisma. Međutim, njihova ponavljajuća i strukturirana upotreba ukazuje na obrasce slične onima koji su se mnogo kasnije pojavili u drevnoj Mezopotamiji, oko 3300. godine prije nove ere, u proto-klinastom pismu.
Lingvist Christian Bentz sa Univerziteta Saarland pojasnio je da statistički podaci upućuju na selektivnu i konvencionalnu primjenu znakova, a ne na puku dekoraciju.
Primjera radi, križevi su pronađeni isključivo na alatima i figuricama životinja, ali ne i na prikazima ljudskih figura.
Analizirano više od 200 artefakata
Istraživači su proučili više od 200 predmeta iz mlađeg paleolitika, datiranih između 43.000 i 34.000 godina starosti, pronađenih na četiri špiljska nalazišta u jugozapadnoj Njemačkoj.
PROČITAJTE JOŠ Krajem februara na nebu “parada planeta”, četiri će biti vidljive golim okom
Artefakti pripadaju aurignacijenskoj kulturi, nazvanoj po lokalitetu Aurignac u Francuskoj, a vezuju se za rane zajednice Homo sapiensa u Evropi. Većina predmeta izrađena je od bjelokosti mamuta, ali i od kostiju i rogova.
Osim figurica koje prikazuju mamute, konje i špiljske lavove, pronađeni su alati, lični ukrasi te muzički instrumenti u obliku flaute.
Gustoća informacija slična najranijem klinastom pismu
Naučnici su koristili kompjutersku analizu kako bi procijenili takozvanu „gustoću informacija“, odnosno količinu informacija po znaku. Rezultati su pokazali da su ovi nizovi statistički različiti od savremenih sistema pisanja, ali da imaju sličnu informativnu gustoću kao najraniji primjeri proto-klinastog pisma iz grada Uruka.
Ipak, istraživači naglašavaju da znakovima nedostaje jasna povezanost sa strukturom govornog jezika, što je ključna karakteristika pravog pisma.
Arheologinja Ewa Dutkiewicz iz Muzeja prahistorije i rane historije u Berlinu istakla je da se može pretpostaviti kako su ljudi tog vremena govorili jezicima strukturno sličnim današnjim, ali da značenje samih znakova zasad ostaje nepoznato.
Otkriće, prema mišljenju autora studije, svjedoči o izuzetnim kognitivnim sposobnostima ranih modernih ljudi u periodu kada su se širili Evropom i dolazili u kontakt s neandertalcima.
