Evropski parlament danas je razmatrao napredak Albanije, Bosne i Hercegovine, Kosova, Sjeverne Makedonije i Crne Gore na putu ka članstvu u Evropskoj uniji, uz poruku da politički lideri u BiH trebaju obnoviti opredijeljenost za evropski put, okončati opstrukcije i bez odlaganja provesti dugo očekivane reforme.
Podrška BiH
U izvještaju o Bosni i Hercegovini, koji je usvojen sa 478 glasova za, 116 protiv i 54 suzdržana, evropski zastupnici ponovili su podršku pristupanju BiH Evropskoj uniji na osnovu njenog jedinstva, suvereniteta i teritorijalnog integriteta.
Evropski parlament pozvao je na reforme koje će ojačati demokratske institucije u BiH, vladavinu prava, borbu protiv korupcije i organiziranog kriminala, te garantirati osnovna prava svim građanima.
Parlament je pozvao političke lidere u Bosni i Hercegovini da obnove opredijeljenost za članstvo u Evropskoj uniji i bez odlaganja provedu dugo očekivane reforme.
Također je zatražen prestanak opstrukcionizma, politički motiviranih veta i retorike podjela, koji, kako je navedeno, ometaju evropske aspiracije BiH.
Stalni izvjestilac Evropskog parlamenta za Bosnu i Hercegovinu Ondřej Kolář kazao je nakon glasanja da, ukoliko Evropa želi biti snažnija, mora postati i veća, geografski i politički.
“Istovremeno, članstvo u EU ne može se uzimati zdravo za gotovo. Pozdravili bismo Bosnu i Hercegovinu u EU, ali njeni napori često su razvodnjeni izgovorima ili ograničenim kapacitetom da se postigne dogovor čak i unutar vlastitih granica”, rekao je Kolář.
Dodao je da i sama EU mora hitno razmotriti da li je došlo vrijeme za prelazak prema modelu progresivnog članstva za zemlje koje se istinski trude ispuniti kriterije.
Napredak Albanije
Evropski parlament danas je usvojio i izvještaje o napretku Albanije, Kosova, Crne Gore i Sjeverne Makedonije.
U izvještaju o Albaniji, usvojenom sa 483 glasa za, 103 protiv i 70 suzdržanih, evropski zastupnici pozdravili su brz napredak te zemlje u posljednjim godinama, ali su istaknuli da se usvojeni zakoni moraju u potpunosti provoditi. Upozorili su da Albanija i dalje mora prevazići unutrašnju političku polarizaciju, ojačati vladavinu prava i konsolidirati antikorupcijske reforme.
Albanija želi zaključiti pristupne pregovore do kraja 2027. godine, ali Evropski parlament naglašava da će kvalitet reformi odrediti dinamiku njenog pristupanja EU.
Kosovo i Crna Gora
Kada je riječ o Kosovu, izvještaj je usvojen sa 412 glasova za, 174 protiv i 58 suzdržanih. Evropski zastupnici pohvalili su kontinuiranu opredijeljenost Kosova za članstvo u EU, ali su izrazili zabrinutost zbog nemogućnosti formiranja funkcionalnog parlamenta i vlade duže od godinu dana.
Od Vlade Kosova zatraženo je da ubrza reforme povezane s EU, posebno u oblasti vladavine prava, osnovnih sloboda i borbe protiv korupcije. U izvještaju je naglašeno da normalizacija odnosa sa Srbijom i provedba Briselskog i Ohridskog sporazuma ostaju ključni za evropske ambicije Kosova.
Izvještaj o Crnoj Gori usvojen je sa 486 glasova za, 101 protiv i 75 suzdržanih. Evropski parlament pozdravio je stabilan napredak Crne Gore u reformama povezanim s EU, uzimajući u obzir ambiciju te zemlje da zaključi pregovore do kraja 2026. i postane 28. članica Evropske unije do 2028. godine.
Evropski zastupnici su, uz tehničke reformske kriterije, istaknuli da su strateška evropska orijentacija i nepokolebljiva posvećenost političkih predstavnika Crne Gore nezavisnoj državnosti ključni politički kriteriji u procesu pristupanja.
Sjeverna Makedonija
U izvještaju o Sjevernoj Makedoniji, usvojenom sa 411 glasova za, 120 protiv i 120 suzdržanih, Evropski parlament ponovio je punu podršku opredijeljenosti te zemlje za članstvo u EU.
Istovremeno je izraženo žaljenje zbog nedostatka napretka od prethodnog izvještaja, posebno u oblasti vladavine prava, reforme pravosuđa i borbe protiv korupcije.
Evropski zastupnici naglasili su da su politička posvećenost i međustranačka saradnja hitno potrebne, naročito radi usvajanja neophodnih ustavnih amandmana koji bi omogućili otvaranje prvog pregovaračkog klastera.
