Glavni evropski rabin Pinchas Goldschmidt oštro je kritikovao odluku uprave Zemaljskog muzeja Bosne i Hercegovine da prihod ostvaren popularizacijom čuvene Sarajevske Hagade, starog rukopisa koji čuva dio historijskog naslijeđa evropskih Jevreja, donira kao pomoć Palestincima.
Goldschmidt, odnosno Konferencija evropskih rabina, već su imali neugodno iskustvo s Bosnom i Hercegovinom, odnosno Sarajevom, nakon što im je u tom gradu u junu otkazano gostoprimstvo, odnosno praktično zabranjeno održavanje zasjedanja tog tijela, pravdajući to sigurnosnim razlozima.
Odluka Zemaljskog muzeja
Novi spor nastao je nakon što je uprava Zemaljskog muzeja BiH prošle sedmice odlučila da prihod od prodaje publikacije “Sarajevska Hagada, historija i umjetnost” donira kao pomoć Palestincima.
„Na ovaj način Zemaljski muzej Bosne i Hercegovine pruža podršku narodu Palestine koji trpi sistematski, proračunati i hladnokrvni teror, direktno od države Izrael i posredno od svih onih koji je u njenim besramnim postupcima podržavaju i/ili opravdavaju“, stoji u saopćenju koje je potpisao direktor muzeja Mirsad Sijarić.
Dodali su da je Zemaljski muzej BiH, kao institucija koja se bavi zaštitom kulturno-historijskog i prirodnog naslijeđa, dužan upozoriti da se u sjeni tragedije u Gazi odvija i ciljana eradikacija kulturnog i vjerskog identiteta, prvenstveno muslimana i kršćana Palestine.
Na ovu najavu burno je reagovao glavni evropski rabin Goldschmidt, koji je u objavi na društvenoj mreži X ocijenio da se radi o političkoj manipulaciji i zloupotrebi jevrejskog kulturnog naslijeđa.
Vrijednost Hagade
„Sarajevska Hagada – trajni simbol jevrejskog opstanka, otpornosti i suživota sada se svodi na politički rekvizit. Eksploatacija jevrejskog naslijeđa od strane Zemaljskog muzeja BiH je krajnje sramotna i nečasna“, napisao je Goldschmidt.
Sarajevska Hagada je iluminirani rukopis koji je u BiH stigao sa Jevrejima iz Španije, koji su tražili spas pred katoličkim progonima u 15. stoljeću.
Pretpostavlja se da je nastala u 14. stoljeću. U posjedu Zemaljskog muzeja BiH nalazi se od 1894. godine, a od 2002. čuva se u posebno zaštićenoj prostoriji.
Široj javnosti njen sadržaj dostupan je samo kroz faksimil izdanja.
Vrijednost originala je neprocjenjiva, a posljednji put kada je bio izložen – na izložbi u Madridu posvećenoj Sefardima pred rat u BiH 1992. godine – procijenjen je na sedam miliona dolara.
