Buduća njemačka vlada saopćila je da će izvršiti pritisak na EU da konačno pokaže odlučnost prema zemljama koje se ne ponašaju primjereno, piše briselski Politico i dodaje da je to najvjerovatnije aluzija na mađarski režim Viktora Orbana.
Konzervativci budućeg kancelara Friedricha Merza i njihov najvjerovatniji koalicioni partner ljevičarskog centra, Socijaldemokratska partija, dogovorili su se da od EU zatraže da zadrži sredstva i suspenduje glasačka prava zemljama koje krše ključne principe poput vladavine prava, navodi se u nacrtu koalicionog sporazuma u koji je Politico imao uvid.
Formirane vlade u Njemačkoj
Iako Mađarska nije eksplicitno spomenuta, iz sporazuma je jasno da se misli upravo na nju, budući da je godinama optuživana za narušavanje demokratskih normi, ograničavanje slobode medija i nezavisnosti pravosuđa.
Stranke koje su osvojile najviše glasova na njemačkim izborima – Merzova CDU i SPD – trenutno pregovaraju o formiranju vlade i usklađuju temeljne principe prije nego što preuzmu vlast. Plan da se izvrši pritisak na EU zbog zemalja poput Mađarske dio je širih pregovora koji obuhvataju pitanja kao što su migracijska politika, smanjenje zavisnosti od uglja i socijalna davanja.
“Postojeći instrumenti – od uskraćivanja sredstava EU do suspenzije prava glasa u Vijeću Evrope – moraju se primjenjivati mnogo dosljednije nego do sada“, stoji u nacrtu sporazuma.
Evropski parlament je 2018. pokrenuo prvu fazu procedure iz člana 7 protiv Mađarske zbog ozbiljnih kršenja vrijednosti i osnovnih prava u EU, ali je taj proces zaustavljen zbog političkih podjela među državama članicama, navodi Politico.
Blokirane 22 milijarde eura
Evropska komisija je 2022. godine blokirala oko 22 milijarde eura sredstava EU namijenjenih Mađarskoj zbog zabrinutosti u vezi s ljudskim pravima i nezavisnošću pravosuđa, ali je prošle godine deblokirala 10 milijardi, što je izazvalo nezadovoljstvo.
Još jedan izvor napetosti između EU i mađarske vlade jeste prijateljski odnos Orbana prema Moskvi – Budimpešta često koristi pravo veta kako bi blokirala sankcije protiv ruskih oligarha i vojnih zvaničnika.
Nova njemačka vlada, kako bi zaobišla pravo veta, zalaže se za mehanizam prema kojem bi bila dovoljna kvalifikovana većina u Vijeću Evrope za donošenje odluka o spoljnopolitičkim i bezbjednosnim pitanjima, kao što su sankcije – čime bi se eliminisala potreba za saglasnošću Mađarske.
Vajmarska grupa
Istovremeno, njemačka koalicija želi da iskoristi Vajmarsku grupu – koju čine Francuska, Njemačka i Poljska – kao sredstvo za oblikovanje EU politika.
U prethodnoj vladi, na čelu s Olafom Scholzom iz SPD-a, odnosi Njemačke s Francuskom i Poljskom bili su pogoršani.
Konzervativci takođe žele riješiti jednu od čestih kritika iz evropskih prijestonica – suzdržanost Njemačke tokom glasanja o važnim pitanjima u EU. Kada se njemački ministri ne slažu o određenom pitanju, zemlja se po pravilu uzdržava od glasanja, ali je Merz sada obećao da toga više neće biti prilikom glasanja o ključnim temama u Briselu.
Konačni koalicioni sporazum njemačkih stranaka o formiranju vlade očekuje se sredinom aprila, navodi Politiko.
