Prema novom izdanju publikacije „Žene i muškarci u BiH“, koju je nedavno objavila Agencija za statistiku Bosne i Hercegovine, odnos broja muškaraca i žena u Bosni i Hercegovini varira po dobnoj skupini.
Jači spol zastupljeniji je među mlađim stanovništvom do 19 godina, ali od 50 godina i više žene čine većinu ukupne populacije, a naročito nakon tog doba jer broj muškaraca dodatno i naglo opada i najniži je u starosnoj grupi stanovništva od 80 i više godina.
Prema ovom posljednjem parametru, broj muškaraca u odnosu na broj od 100 žena je „oko 58“.
Mortalitet i brakovi
U 2024. godini, na koju se inače najviše odnose podaci u publikaciji, umrlo je „950 osoba više nego u 2023.“, i to više muškaraca nego žena.
Iste godine sklopljeno je „16.213 brakova“, najviše među supružnicima od 25 do 29 godina, pri čemu su supruge najčešće mlađe od partnera.
Broj razvoda u Bosni i Hercegovini raste u posljednjih 25 godina i u 2024. godini je bio „za 900 veći u odnosu na 1999. godinu“.
Razvodi i nasilje
U 2024. godini razvedeno je „2.913 brakova“, najčešće kada su supružnici bili u životnoj dobi od 40 do 49 godina.
U posljednjih šest godina „značajno je povećan prijavljeni broj žena žrtava nasilja u porodici“, kao i broj muških počinilaca.
Od ukupnog broja slučajeva, tokom 2024. godine procesuirano je „samo 27 posto“.
SOS linije
U Bosni i Hercegovini su u funkciji dvije SOS linije za prijavljivanje porodičnog nasilja – broj „1264“ za Republiku Srpsku i „1265“ za Federaciju BiH.
Ove brojeve pozivaju gotovo isključivo žene, a u 2023. i 2024. godini „primljeno je 12.500 poziva“, navedeno je u publikaciji Agencije za statistiku BiH „Žene i muškarci“.
Sadržaj publikacije
Agencija za statistiku BiH ovu publikaciju objavljuje u kontinuitetu, donoseći podatke iz različitih statističkih i drugih oblasti razvrstanih prema spolu, koji daju kratak prikaz statusa žena i muškaraca u bosanskohercegovačkom društvu.
Publikacija se sastoji od sljedećih poglavlja: stanovništvo, zdravstvo i mortalitet, obrazovanje, informaciono-komunikacione tehnologije, radna snaga, istraživanje i razvoj, socijalna zaštita, pravosuđe i demokratija, vladavina prava te okoliš.
Može biti „izvor informacija svim korisnicima zainteresovanim za status žena i muškaraca i za jednakost spolova u Bosni i Hercegovini“.
Zakonski okvir
Zakon o ravnopravnosti spolova u Bosni i Hercegovini donesen je „2003. godine“ i uređuje, promoviše i štiti jednakopravnost spolova te garantuje jednake mogućnosti svim građanima u javnoj i privatnoj sferi, sprječavajući direktnu i indirektnu diskriminaciju zasnovanu na spolu.
U članu 18. ovog zakona navedeno je da „svi statistički podaci i informacije koji se prikupljaju, evidentiraju i obrađuju u državnim tijelima na svim nivoima, moraju biti iskazani prema spolu“.
