Češki ministar vanjskih poslova Jan Lipavský rekao je da će pokrenuti pitanje moguće evropske podrške za Radio Slobodna Evropa (RSE) nakon što je američka vlada odlučila da prekine finansiranje, što je izazvalo zabrinutost zbog ušutkavanja demokratski orijentiranih medija.
Ušutkavanje demokratskih orijentiranih medija
Lipavský je novinarima u Briselu rekao da će ovo pitanje iznijeti na sastanku ministara vanjskih poslova Evropske unije 17. marta. Budućnost RSE-a je neizvjesna nakon što je administracija predsjednika Donalda Trumpa tokom vikenda ukinula finansiranje koje je odobrio Kongres, javlja Radio Slobodna Evropa.
“Vidimo li vrijednost u postojanju ovakve organizacije, u ovakvom emitovanju programa u zemljama poput Rusije, Bjelorusije, Irana i mnogih drugih? I ako vidimo, šta smo spremni učiniti da bismo zadržali takvu uslugu u našu korist?” rekao je Lipavský prije sastanka. Dodao je i da je Češka već skoro tri decenije domaćin Radiju Slobodna Evropa u Pragu.
“Ne znamo kako će se stvari razvijati na američkoj strani i ne znamo koje su mogućnosti, tako da bismo trebali biti jasni sa našim očekivanjima, ali moramo krenuti od političke spremnosti da nešto učinimo.”
Američki predsjednik Donald Trump potpisao je 14. marta izvršnu naredbu koja ima za cilj smanjenje u sedam federalnih agencija, uključujući i Američku agenciju za globalne medije (USAGM), koja između ostalih nadzire i Radio Slobodnu Evropu.
Naredba, potpisana navečer 14. marta, također uključuje agencije koje se bave pitanjima beskućnika, radnim sporovima i razvojem zajednice.
Ukinut grant
Nekoliko sati nakon što je izvršna naredba objavljena, mediji su prenijeli pismo iz USAGM-a u kojem se navodi da je ukinut grant koji je Kongres odobrio za finansiranje RSE.
Predsjednik i glavni izvršni direktor RSE Stephen Capus rekao je da bi otkazivanje sporazuma o grantu bio “ogromni poklon neprijateljima Amerike”. Isto su ponovile i mnoge organizacije za zaštitu medijskih prava, zagovornici demokratije i političari širom svijeta.
“Za nas, ljude koji žive pod tiranijom, RSE i Glas Amerike predstavljaju simbole slobodnog svijeta – glasove istine”, napisala je na X-u bjeloruska opoziciona liderka Svetlana Tihanovskaja. “Mnogi, poput novinara Igora Losika, nalaze se u zatvoru zbog rada s njima. Za nas su oni moćni alati meke moći koji jačaju i štite Ameriku. Njihov gubitak bio bi ogromna greška.”
Losik, bloger i saradnik bjeloruske redakcije Radija Slobodna Evropa, osuđen je u decembru 2021. na 15 godina zatvora pod optužbom za “organizovanje i pripremu radnji koje grubo krše javni red”.
Rusi je proglasili “nepoželjnom organizacijom”
On je jedan od četvero novinara i saradnika Radija Slobodna Evropa, zajedno s Vladislavom Jesipenkom, Nikom Novak i Faridom Mehralizadom, koji su trenutno u zatvoru zbog svog rada.
Prošle godine, ruska vlada proglasila je RSE “nepoželjnom organizacijom”, što je onemogućilo njihov rad u Rusiji i izložilo potencijalnom krivičnom progonu svakoga ko sarađuje sa RSE.
“Pozivamo EU da podrži slobodu medija tako što će stati uz Radio Slobodna Evropa”, poručeno je iz Renew Europe, proevropske centrističke političke grupacije u Evropskom parlamentu.
