Snažne i obrazovane nacije, uvijek pronađu put opstanka, bez obzira na lomove i krize koje ih pogađaju, a u tome je Evropa nenadmašna, smatra analitičar za politiku i sigurnost Fikret Mehović.
Mehović je u razgovoru za Fenu, u kontestku sve češćih verbalnih napada na Evropsku uniju, podsjetio da se od pada Rimskog carstva, do rata u Ukrajini, „propast Evrope“ neprestano najavljuje. Ali, Mehović kaže da svaki put – Evropa preživi, i ne samo da preživi, već se iznova uzdigne, često snažnija, pametnija i sofisticiranija.
“Koliko god puta je bila dovedena do ivice, Evropa nikada nije umrla, samo mijenja lice. Danas, suočeni s agresijom Rusije, energetskim krizama, rastućim populizmom i globalnim previranjima, ponovo slušamo iste mantre: „Evropa je gotova“, „EU će se raspasti“, „Amerika će je ostaviti“, „Rusija će pregaziti kontinent“. Ali sve to smo već čuli kroz stoljeća”, kaže je Mehović.
Od Rima do Evropske unije, dodaje, evropska historija nije linearna – ona je ciklična. Svaka epoha nosila je svoje krize, svoje „proroke apokalipse“ i svoje ruševine, ali “Evropa se uvijek ‘izvlačila’, uvijek nalazila put i uvijek ostajala važna”.
“Kada je Rim pao, baklju je preuzela Bizantija i nosila je još hiljadu godina. Kada su Evropljani zaklani u Tridesetogodišnjem ratu, rodio se koncept suvereniteta i diplomatije – temelj današnjeg međunarodnog prava. Iz mraka srednjeg vijeka izrasle su Španija i Francuska, potom Britanija, a zatim Njemačka. Svaka u svom dobu nosilac evropske ideje, kulture i moći”, podsjeća Mehović.
I svaki put kad bi jedna sila oslabila, druga bi ustala.
“Evropska moć nikada nije počivala isključivo na vojsci. Njena prava snaga bila je u znanju, nauci, kulturi, idejama. Bila je laboratorija inovacija: renesansa, prosvjetiteljstvo, univerziteti, moderna demokratija, ljudska prava. Čak i kada su joj kontinenti gorjeli, Evropa je znala kako da iz pepela stvori novi poredak”, ističe Mehović.
Dvije svjetske katastrofe koje su razorile kontinent dovele su do nastanka Evropske unije – projekta mira i saradnje kakav svijet do tada nije poznavao.
“I danas, unatoč svim krizama, EU ostaje najveći trgovinski blok na svijetu, nosilac jedne od najmoćnijih valuta, lider u tehnologiji, digitalizaciji i zelenoj tranziciji”, naglašava on.
Neprijatelji Evrope, često potcjenjuju ono što Evropa zna najbolje, a to je da preživi. Preživjela je Hune i Osmanlije, Napoleona i Hitlera, Staljina i Hladni rat, “preživjet će i Putina – i sve koji priželjkuju njen kraj”.
“Svaka prijetnja Evrope kroz historiju na kraju je postala fusnota, dok je ona nastavljala da oblikuje svijet. Možda više nije imperijalna sila, ali je i dalje civilizacijska osovina. Možda je umorna, ali nikad bespomoćna. Zato, svaki put kad neko kaže da je „Evropa mrtva“, treba se sjetiti da je to već rečeno – i da je uvijek bilo pogrešno. Jer Evropa ne umire – Evropa samo mijenja lice”, zaključuje analitičar za politiku i sigurnost Fikret Mehović u razgovoru za Fenu.
