Život i zdravlje

Sarajevo između istoka i zapada

Inspiraciju za Vijećnicu Wittek je pronašao u medresi Hasana II (FOTO)

22/01/2019

Gradska Vijećnica u Sarajevu jedan je od najprepoznatljivijih simbola grada

Gradska Vijećnica u Sarajevu otvorena je 20. aprila 1896. godine, 18 godina nakon što je BiH okupirala Austro-Ugarska. Gradsko poglavarstvo Sarajevo u tih 18 godina “selilo” se s lokacije na lokaciju, sve dok nije izgrađen najreprezentativniji objekat austrougarskog perioda i zaštitni znak tog perioda.

Prvi projekat Vijećnice uradio je Karlo Paržik, ali tadašnji ministar Benjamin Kalaj nije bio oduševljen, pa je povjerio izradu novog Alexandru Witteku. Wittek je na njemu radio 1892. i 1893. godine, a inspiraciju za pseudo-maurski stil crpio je iz egipatskih džamija, preciznije medrese Hasana II, zbog čega je dva puta odlazio u Kairo.

Nije ovaj projekat donio sreću Witteku, koji je upravo zbog Vijećnice navodno umno obolio, a kasnije i izvršio samoubistvo.

Sa malim preinakama njegovog rada, projekat je završio Ćiril M. Iveković 1894. godine, a nakon dvije godine, otvori ga je i zvanično predao na korištenje Gradskom poglavarstvu baron Ivan Apel.

Za Vijećnicu se vezuje i početak Prvog svjetskog rata, jer je upravo nakon posjete svečanom prijemu u gradskom poglavarstvu, život nakon atentata izgubio prestolonasljednik Franc Ferdinand, kao i njegova supruga Sofija, koje je ubio Gavrilo Princip.

Nakon Drugog svjetskog rata, političku i administrativnu ulogu Vijećnice zamijenila je ona kulturna. Godine 1947. stavlja se u funkciju Akademije nauka i umjetnosti, te dobija funkciju glavne biblioteke. Narodna biblioteka je smještena u zgradu Vijećnice 1951. godine.

I živjela je Vijećnica u toj ulozi sve do agresije JNA i Vojske Republike Srpske 1992. godine, kad su je agresorske granate razorile. U samo jednoj noći, 25. na 26. avgust 1992. uništeno je 80% ukupnog fonda biblioteke, dva miliona knjiga, članaka i časopisa nestali su u vatrenoj stihiji. Jedan od simbola kulture je uništen.

Vatrogasci su bez uspjeha nastojali ugasiti vatru, a građani su očajnički pokušali iznijeti barem dio arhiva i spasiti dragocjene knjige.

Kako navodi zvanična stranica Vijećnice, uništene su međuspratne drvene konstrukcije, čelična kupola je deformisana, zidovi prizemlja su oštećeni, zidovi tavana uništeni u potpunosti, aula, najreprezentativniji dio je teško oštećena, uništena su i kamena stepeništa i dekorativne ograde, a završni dekorativni fasadni vijenac je djelimično oštećen i uništen.

Ipak, uz pomoć Evropske komisije i Austrije, simbol grada Sarajeva je godinama obnavljan.

Obnovljena Vijećnica otvorena je 18 godina poslije, 9. maja 2014. godine, na Dan pobjede nad fašizmom.

Danas se koristi u svečanim prilikama na državnom i gradskom nivou, za promociju događaja iz kulture, umjetnosti i privrede, uz stalnu i povremene muzejske postavke, redovne sjednice Gradskog vijeća. Raznolikost upotrebe veća je nego ikad ranije.

Komentari

Autor: H. Đ. (Foto: D. Begović)

Leave a Reply

Vaša email adresa neće biti objavljivana.