Život i zdravlje

novi izvještaj

Zagađenje iz bh. termoelektrana na ugalj deset puta više od dozvoljenog

07/09/2021

U regionu Zapadnog Balkana je od 2018. do 2020. godine, skoro 19.000 smrtnih slučajeva povezano sa emisijama iz termoelektrana na ugalj

Zagađenje sumpor-dioksidom (SO2) iz termoelektrana u Bosni i Hercegovini se tokom 2020. godine povećalo deset puta više od dozvoljenog, uprkos investicijama u odsumporavanje u termoelektrani Ugljevik, pokazuje novi izvještaj, prenosi Anadolu Agency (AA).

U izvještaju neprofitne organizacije CEE Bankwatch i Centar za istraživanje energetike i čist vazduh (CREA), u saradnji sa Centrom za ekologiju i energiju i Centrom za životnu sredinu, navodi se da je u 2020. godini ukupna emisija SO2 iz termoelektrana na Zapadnom Balkanu bila 2,5 puta veća od ukupne emisije svih termoelektrana u Evropskoj uniji (EU).

“Najveći prestupnik emisija sumpor dioksida u regiji je termoelektrana Ugljevik čije emisije premašuju zbir ograničenja za sve četiri države regiona koji imaju nacionalni planovi za smanjenje emisije, dok je Kakanj 7 emitovao 15 puta više SO2 u odnosu na dozvoljeno. Dodatno, termoelektrana Gacko je najveći prestupnik emisija lebdećih čestica, emitujući pet puta više od dozvoljenog”, navodi se u izvještaju.

U izvještaju se dodaje da zdravstveni modeli pokazuju da je, od 2018. do 2020. godine, skoro 19.000 smrtnih slučajeva povezano sa emisijama iz termoelektrana na ugalj na Zapadnom Balkanu.

“Iz priloženih rezultata vidi se sva besmislenost oko postrojenja za odsumporavanje u RITE Ugljevik. Uloženo je previše novca i vremena da bi ovo postrojenje tek povremeno i pro-forme radi funkcionisalo – neko se ovdje igra sa parama i ljudskim životima, ali niko i dalje ne odgovara.”, komentarisala je Majda Ibraković iz Centra za životnu sredinu.

Denis Žiško iz Centra za ekologiju i energiju dodao je da je krajnje je vrijeme da se bh. političari “uozbilje, prestanu trošiti vrijeme i novac na bajke o zamjenskim blokovima i počnu ispunjavati preuzete međunarodne obaveze.”

Zemlje Zapadnog Balkana od 2018. imaju obavezu smanjiti emisije iz termoelektrana u skladu sa EU Direktivom o velikim ložištima. Međutim, u 2020. godini su termoelektrane u BiH obuhvaćene Nacionalnim planom za smanjenje emisije emitovale čak deset puta više sumpor-dioksida nego dozvoljeno – 220.411 tona, dok su dozvoljene emisije bile 22.195 tona, navode organizacije za zaštitu životne sredine.

“Za elektrane koje se ne mogu odmah zatvoriti, vlade moraju ograničiti broj radnih sati dok se ne ispune standardi emisija, kako bi se spasili životi. Paralelno s tim, hitno se mora pojačati ulaganja u mjere energetske efikasnosti i održive oblike obnovljive izvore energije, a zajedno sa svim relevantnim akterima, posebno pogođenim zajednicama, potrebno je izraditi planove za pravednu tranziciju za radnika i zajednica.”, kazao je Davor Pehčevski iz mreže CEE Bankwatch.

Ove godine je Sekretarijat Energetske Zajednice pokrenuo postupak protiv BIH, Crne Gore, Kosova, Srbije i Sjeverne Makedonije zbog kršenja EU Direktive o velikim ložištima.

“Vlade Zapadnog Balkana ne mogu sanjati o članstvu u EU-u i izvoziti električnu energiju u EU zanemarujući pravila o kontroli zagađenja. Vlade Zapadnog Balkana koje to još nisu učinile, poput u BIH, moraju odrediti datum hitnog ukidanja uglja”, dodala je Ioana Ciuta iz mreže CEE Bankwatch.

Komentari

Leave a Reply

Vaša email adresa neće biti objavljivana.